Nhũ ảnh hay mammography là phương pháp sử dụng tia X để khảo sát hình ảnh tuyến vú nhằm sàng lọc và chẩn đoán ung thư vú. Chụp nhũ ảnh ngoài khả năng phát hiện những vôi hóa điển hình của tổn thương ác tính còn có thể phát hiện các bất thường khác như các khối u, các biến đổi cấu trúc của tuyến vú.
1. Vai trò của chụp nhũ ảnh trong bệnh lý ung thư vú
Chụp nhũ ảnh được áp dụng rộng rãi để tầm soát sớm ung thư vú ngay cả ở các trường hợp không có biểu hiện lâm sàng và giúp chẩn đoán ở các trường hợp có các dấu hiệu bất thường như sờ thấy khối u, chảy dịch núm vú, co kéo, tụt núm vú.
Bệnh ung thư vú giai đoạn sớm có thể được chẩn đoán nhờ vào chụp nhũ ảnh trước khi được phát hiện qua thăm khám lâm sàng. Các nghiên cứu cho thấy hiện nay chụp nhũ ảnh là phương tiện tốt nhất trong sàng lọc ung thư vú, góp phần giảm thiểu nguy cơ và tỷ lệ tử vong do bệnh lý này.
2. Chuẩn bị trước khi chụp nhũ ảnh
Trước khi tiến hành chụp nhũ ảnh thì chị em phụ nữ cần lưu ý:
- Thông báo cho bác sĩ và kỹ thuật viên nếu đang có thai hoặc nghi ngờ có thai.
- Nếu có đặt túi ngực hoặc đã từng thực hiện phẫu thuật, thủ thuật ở ngực, nên cung cấp thông tin và chẩn đoán trước đó cho bác sĩ thăm khám, kỹ thuật viên.
- Không sử dụng kem dưỡng, dung dịch khử mùi ở da vùng vú và vùng nách vào ngày thực hiện chụp nhũ ảnh. Những chất này có thể gây ra ảnh giả làm sai lệch kết quả.
- Chụp nhũ ảnh không cần nhịn ăn, không yêu cầu chế độ ăn đặc biệt.
- Không ảnh hưởng tới việc sử dụng các loại thuốc đang dùng.
3. Chỉ định chụp nhũ ảnh
Phụ nữ từ 40 tuổi nên thăm khám sức khỏe định kỳ và chụp nhũ ảnh từ 1 – 2 lần/năm để tầm soát ung thư vú, phát hiện bệnh khi chưa có triệu chứng.
Phụ nữ có người thân trong gia đình (bao gồm mẹ, chị hoặc em gái) bị ung thư vú trước 50 tuổi, hoặc đã từng bị ung thư vú một bên, gặp vấn đề trong sinh sản như vô sinh, hiếm muộn hoặc không thể cho con bú, có kinh nguyệt sớm và mãn kinh muộn (trên 55 tuổi) nên chụp nhũ ảnh sớm và thường xuyên để kịp thời phát hiện bệnh.
Phụ nữ ở bất kỳ độ tuổi nào nếu cảm thấy đau vú bất thường, chảy dịch ở núm vú, dày da vú, co kéo núm vú, vị trí núm vú bất thường, sờ thấy khối u ở vú nên chụp nhũ ảnh ngay khi thấy biểu hiện để được chẩn đoán bệnh sớm.
4. Chống chỉ định
Các trường hợp bệnh nhân đang có thai hoặc nghi ngờ có thai, ngực bơm trực tiếp silicon, túi ngực được đặt trước 6 tháng và sau 10 năm hoặc vú đang bị viêm, abscess vú hoặc K vú to cần được thăm khám bởi bác sĩ chuyên khoa trước khi chụp nhũ ảnh.
5. Quy trình chụp nhũ ảnh
Kỹ thuật viên sẽ là người trực tiếp hướng dẫn và tiến hành chụp nhũ ảnh cho bệnh nhân. Bác sĩ chẩn đoán hình ảnh phân tích hình và đưa ra kết quả.
5.1 Tư thế chụp
Bệnh nhân sẽ ở tư thế đứng, vú được đặt giữa tấm ép và bộ phận ghi nhận hình ảnh. Sau đó, vú sẽ được nén một cách nhẹ nhàng. Lúc này bệnh nhân thường cảm thấy hơi khó chịu hoặc đau nhẹ ở ngực, nhưng những cảm giác này chỉ kéo dài khoảng vài giây.
Việc nén ngực là cần thiết để:
- Làm đều độ dày của ngực để có thể nhìn thấy toàn bộ mô.
- Trải rộng mô ra để các bất thường nhỏ không bị mô vú bên trên che khuất.
- Cho phép sử dụng liều tia X thấp hơn vì lượng mô vú được chụp mỏng hơn.
- Giữ yên ngực để giảm thiểu hiện tượng nhòe hình ảnh do chuyển động.
- Giảm sự tán xạ tia X để tăng độ sắc nét của hình ảnh.
Tuyến vú sẽ được khảo sát ở các tư thế khác nhau để không bỏ sót tổn thương. Trong sàng lọc ung thư vú, chụp nhũ ảnh cần thực hiện ở cả hai bên vú. Mỗi bên sẽ chụp hai tư thế gồm tư thế đầu đuôi (CC) và tư thế chếch (MLO). Quy trình chụp nhũ ảnh kéo dài trung bình khoảng 20 phút. Ngày nay, nhiều trung tâm lớn còn thực hiện được kỹ thuật chụp nhũ ảnh 3D giúp tăng khả năng phát hiện sớm ung thư vú.
Sau khi chụp nhũ ảnh, tùy theo kết quả chụp mà bệnh nhân có thể được yêu cầu thực hiện thêm các phương pháp khảo sát hình ảnh khác hoặc các thủ thuật can thiệp như sinh thiết, chọc hút tế bào để có được chẩn đoán chính xác các bệnh lý tuyến vú.
Lưu ý: bệnh nhân có đặt túi ngực có thể chụp nhũ ảnh được nếu tại thời điểm bệnh nhân được đặt túi ngực sau 6 tháng và dưới 10 năm. Lúc này kỹ thuật viên sẽ yêu cầu cung cấp kết quả siêu âm vú (bằng chứng cho thấy túi ngực trước khi chụp không có vỡ, xâm lấn, đóng vôi).
5.2 Thời điểm chụp
Để có được chất lượng hình ảnh tốt nhất thì chụp nhũ ảnh nên được thực hiện vào thời điểm ở tuần lễ thứ 2 của chu kỳ kinh nguyệt vì lúc này mô vú trở nên mềm hơn. Cần hạn chế chụp vào ngày chuẩn bị hành kinh hoặc đang hành kinh (lúc này vú căng lên và có thể sẽ có cảm giác đau hơn và có thể ảnh hưởng tới kết quả chụp)
6. Độ tuổi và tần suất thực hiện chụp nhũ ảnh
Nguy cơ mắc bệnh ung thư vú tăng dần theo tuổi. Đối với phụ nữ có nguy cơ mắc ung thư vú trung bình, chụp nhũ ảnh tầm soát được khuyến cáo thực hiện 1–2 năm một lần bắt đầu từ độ tuổi 40. Nếu bạn chưa bắt đầu tầm soát ở độ tuổi 40, bạn nên bắt đầu chụp nhũ ảnh chậm nhất là ở độ tuổi 50. Việc tầm soát nên tiếp tục cho đến ít nhất là 75 tuổi.
Ung thư vú là căn bệnh ung thư thường gặp nhất ở nữ giới. Chụp nhũ ảnh cùng các thăm khám khác giúp bạn phát hiện sớm ung thư vú và các bệnh lý khác về vú, từ đó giúp bạn có hướng điều trị hợp lý và kịp thời. Với trang thiết bị y tế hiện đại cùng đội ngũ y bác sĩ chuyên môn cao, quý bệnh nhân có thể đến Bệnh viện Mỹ Đức để được tầm soát kỹ.
Để được tư vấn cụ thể và đặt lịch hẹn thăm khám, mẹ có thể liên hệ qua hotline bên dưới:
Bệnh viện Mỹ Đức
04 Núi Thành, P. Tân Bình, TP.HCM
(028) 7308 5885
Bệnh viện Mỹ Đức Phú Nhuận
43R/2-4 Hồ Văn Huê, P. Đức Nhuận, TP.HCM
(028) 6285 6262
Hoặc tải app MyDuc Hospital để đặt lịch nhanh chóng!
Có thể bạn muốn biết:
